Czyste Powietrze to największy program dotacyjny w UE — od 2018 r. wypłacono ponad 14 mld zł na wymianę 'kopciuchów' i termomodernizację. Edycja 2026 wprowadza nowe progi dochodowe, obowiązkową listę ZUM dla pomp ciepła i uproszczoną ścieżkę dla najbiedniejszych beneficjentów.
Kto może skorzystać
Beneficjentem jest osoba fizyczna — właściciel lub współwłaściciel domu jednorodzinnego (lub wydzielonego lokalu z odrębną KW). Budynek musi być oddany do użytku i mieć stary kocioł na paliwo stałe (lub planowaną wymianę istniejącego źródła).
Trzy poziomy dofinansowania w 2026
| Poziom | Dochód roczny / m-c na osobę | Max dotacja |
|---|---|---|
| Podstawowy | do 135 000 zł rocznie | do 66 000 zł |
| Podwyższony | 1 894 zł (jednoos.) / 1 354 zł (wielo.) | do 99 000 zł |
| Najwyższy | 1 090 zł (jednoos.) / 778 zł (wielo.) | do 135 000 zł |
Maksymalne dotacje na poszczególne elementy
- Pompa ciepła powietrze–woda (lista ZUM): 28 100 / 39 700 / 50 900 zł.
- Pompa gruntowa: 35 200 / 50 000 / 70 200 zł.
- Kocioł na pellet (Ecodesign): 11 600 / 19 400 / 27 200 zł.
- Kocioł zgazowujący drewno: 9 800 / 16 400 / 23 000 zł.
- Mikroinstalacja PV (do 10 kWp): 9 000 zł (we wszystkich poziomach).
- Ocieplenie ścian, dachu, stropu: 41–69 zł/m² w zależności od poziomu.
- Wymiana okien i drzwi: 350–648 zł/m² okna, 1 800–3 300 zł/szt. drzwi.
- Audyt energetyczny (obowiązkowy w kompleksowej): do 1 200 zł refundacji.
Lista ZUM — kluczowe wymaganie 2026
Od 2024 r. dotacja na pompę ciepła przysługuje tylko dla urządzeń wpisanych na listę Zielonych Urządzeń i Materiałów (ZUM) prowadzoną przez NFOŚiGW. Lista wymaga m.in. dokumentu z badań niezależnego laboratorium, gwarancji min. 5 lat na sprężarkę i polskojęzycznego serwisu w Polsce. Sprawdź model przed podpisaniem umowy z wykonawcą.
Wniosek krok po kroku
- Zaświadczenie o dochodach z OPS lub urzędu skarbowego (poziom podwyższony i najwyższy).
- Zdjęcia 'kopciucha' przed demontażem + dokument utylizacji po wymianie.
- Faktury z dokładnym opisem (urządzenie, model, lista ZUM, montaż).
- Wniosek elektroniczny w GWD (Generator Wniosków o Dofinansowanie) lub w gminnym punkcie konsultacyjnym.
- Decyzja z WFOŚiGW: 30–90 dni od poprawnie złożonego wniosku.
- Wypłata: na konto beneficjenta lub bezpośrednio do wykonawcy (prefinansowanie w poziomie najwyższym do 50%).
- Rozliczenie końcowe: maksymalnie 30 miesięcy od podpisania umowy.
Najczęstsze błędy wniosków
- Brak dokumentu utylizacji starego źródła — wniosek odrzucony.
- Faktura wystawiona przed datą złożenia wniosku w poziomie najwyższym (nie kwalifikuje się do prefinansowania).
- Urządzenie spoza listy ZUM — brak dotacji nawet jeśli technicznie identyczne.
- Nieprawidłowo wyliczony dochód (musi być z roku poprzedzającego złożenie wniosku).
Najczęstsze pytania
Czy można dostać dotację na pompę ciepła już zamontowaną?+
Tak — wniosek można złożyć do 6 miesięcy od zakończenia inwestycji (data ostatniej faktury). Ale w poziomie najwyższym z prefinansowaniem wniosek MUSI być złożony przed pierwszą fakturą.
Czy muszę wymienić sprawny kocioł gazowy?+
Nie. Program preferuje wymianę kotłów na paliwo stałe ('kopciuchów'). Wymiana sprawnego kotła gazowego jest możliwa, ale dotacja jest niższa i wymaga uzasadnienia (np. termomodernizacja, brak certyfikatu Ecodesign).
Ile czeka się na wypłatę dotacji?+
Od poprawnie złożonego rozliczenia końcowego: 30–60 dni. Łącznie od wniosku do wypłaty: typowo 4–8 miesięcy w ścieżce standardowej, krócej w prefinansowaniu.
Czy dotację trzeba zwrócić, jeśli sprzedam dom?+
Co do zasady nie, jeśli okres trwałości (5 lat od wypłaty) upłynął. Sprzedaż przed tym terminem może oznaczać konieczność zwrotu części dotacji wraz z odsetkami.