Po wprowadzeniu uchwał antysmogowych i wymagań Ecodesign w 2020 r. wybór paliwa stałego do nowego kotła sprowadza się w praktyce do pelletu drzewnego lub ekogroszku (węgla groszek wysokoenergetycznego). Różnice w cenie, sprawności i emisji są jednak duże.
Parametry energetyczne — co siedzi w kilogramie
| Parametr | Pellet A1 | Ekogroszek (typ. polski) |
|---|---|---|
| Wartość opałowa | 17–19 MJ/kg | 26–28 MJ/kg |
| Wilgotność | <10% | 8–12% |
| Popiół | <0,7% | 4–8% |
| Sprawność kotła 5 klasy | 90–94% | 85–90% |
| Emisja pyłu | <20 mg/m³ | 30–40 mg/m³ |
Realne koszty ogrzewania w sezonie 2025/2026
Założenie: dom 120 m² po częściowej termomodernizacji, zapotrzebowanie 18 000 kWh/rok (64,8 GJ). Ceny średnie krajowe za marzec 2026:
| Parametr | Pellet | Ekogroszek |
|---|---|---|
| Cena za tonę | 1 350 zł | 1 580 zł |
| Cena za GJ użyteczny | 82 zł | 65 zł |
| Roczne zużycie | 4,1 t | 2,8 t |
| Roczny koszt opału | 5 535 zł | 4 424 zł |
Obsługa i komfort
- Pellet: zasyp co 3–7 dni, czyszczenie palnika raz na 2–4 tygodnie, popiół 1 wiadro na 2 tygodnie. Praktycznie bezobsługowy w nowoczesnych kotłach z czyszczeniem automatycznym.
- Ekogroszek: zasyp co 4–10 dni (zależy od retorty), czyszczenie wymiennika co 7–14 dni, popiół 1 wiadro tygodniowo. Więcej brudu i pyłu w kotłowni.
- Magazynowanie: pellet wymaga suchego pomieszczenia (worki 15 kg lub silos), ekogroszek można składować pod wiatą.
Aspekty prawne i ekologiczne
W wielu województwach uchwały antysmogowe stopniowo wycofują paliwa stałe. Małopolska — całkowity zakaz węgla od września 2024 r. (w Krakowie od 2019). Mazowsze — zakaz węgla w gminach pozawarszawskich od 2028 r. Pellet, jako paliwo odnawialne, pozostaje dopuszczalny we wszystkich uchwałach.
Kiedy pellet, kiedy ekogroszek?
- Wybierz pellet, jeśli: planujesz długoterminowo (ryzyko zakazów węgla), zależy ci na czystej kotłowni, chcesz pełnej automatyki, masz miejsce na silos.
- Wybierz ekogroszek, jeśli: liczy się tylko najniższy rachunek tu i teraz, w twoim województwie nie ma zakazów, akceptujesz częstsze czyszczenie i zapylenie.
Najczęstsze pytania
Czy kocioł na pellet kwalifikuje się do dofinansowania Czyste Powietrze?+
Tak, ale tylko kotły o podwyższonym standardzie (Ecodesign + obniżona emisja pyłu, klasa 5) wpisane na listę ZUM. Maksymalna dotacja w poziomie najwyższym to 35 200 zł.
Ile pelletu spali dom 100 m²?+
Dla domu 100 m² po termomodernizacji to typowo 2,8–3,5 tony pelletu rocznie. Dla starszego budownictwa bez ocieplenia nawet 5–6 ton.
Czy pellet jest dotowany?+
Sam pellet nie jest dotowany jako paliwo. Dofinansowaniem objęty jest zakup i montaż kotła. Część gmin uruchamia jednak własne dopłaty do paliwa dla rodzin wymieniających węgiel.
Jaki kocioł na pellet wybrać?+
Kocioł 5 klasy z certyfikatem Ecodesign, automatycznym czyszczeniem palnika i wymiennika, sterownikiem pogodowym i modulacją mocy 30–100%. Optymalna pojemność zasobnika to 3–5 dniowy zapas.